در کانون توجه: پرس از بالا در فوتبال
در کانون توجه: پرس از بالا در فوتبال
توسط سعید رنجبر مربی و مدیر آکادمی فوتبال درفک البرز
منظور از «پرس بالا» در فوتبال چیست؟
پرس بالا به معنای اعمال فشار دفاعی جمعی در نیمه حریف و در تهاجمی‌ترین حالت آن در یک سوم دفاعی حریف است. تیم‌هایی که از پرس بالا استفاده می‌کنند، به جای عقب‌نشینی به سمت بلوک میانی یا پایینی و دفاع نزدیک‌تر به دروازه خود، به دنبال بازپس‌گیری توپ تا حد امکان نزدیک به دروازه حریف هستند.
مزایای پرس بالا چیست؟
هرچه بازپس‌گیری توپ بیشتر باشد، مسافتی که تیم پرس باید برای ایجاد فرصت گلزنی طی کند، کوتاه‌تر می‌شود. هرچه یک تیم بیشتر توپ را در بالای زمین و با بازیکنانی که از قبل به جلو حمله کرده‌اند، به دست آورد، شانس‌های بیشتری باید ایجاد کند و حریف فرصت کمتری برای بازیابی شکل دفاعی خود دارد و شکاف‌هایی برای بهره‌برداری باقی می‌گذارد.
تیم‌ها می‌توانند با پرس بالا به سرعت توپ را بازپس بگیرند، زمان خارج از مالکیت توپ و تعقیب توپ را کاهش دهند و کنترل بهتری بر بازی داشته باشند.
یک پرس بالای موفق همچنین می‌تواند از ضدحملات حریف جلوگیری کند، حتی توپ را به عقب براند. حتی اگر تیمی که پرس بالایی انجام می‌دهد، مالکیت توپ را پس نگیرد، هنوز این احتمال وجود دارد که توپ را از بازی خارج کند یا یک ضربه آزاد بدهد و پیشرفت حریف را به تأخیر بیندازد.
اصول کلیدی پرس بالا چیست؟
1. تعهد جمعی
پرس بالا یک اقدام تیمی است، نه یک اقدام فردی. وقتی یک بازیکن برای پرس به جلو حرکت می‌کند، هر بازیکن دیگر باید همزمان تغییر مکان دهد، مسیرهای پاس را ببندد، مسیرهای فرار را قطع کند و اگر پرس حریف را مجبور به بازی بدون کنترل کرده باشد، برای گرفتن توپ دوم حرکت کند.
یک حرکت سریع رو به جلو به سمت یک مدافع میانی می‌تواند کمی فشار وارد کند، اما احتمالاً یک پرس کم فشار خواهد بود، به این معنی که حریف از نظر عددی برتری دارد که به آنها کمک می‌کند تا بازیکن تک پرس کننده را شکست دهند. برای اینکه پرس از بالا جواب بدهد، بازیکن پرس کننده باید بلافاصله توسط هم‌تیمی‌هایی که پیش‌بینی کرده‌اند توپ وقتی از هدف اولیه دور می‌شود به کجا خواهد رفت، پشتیبانی شود و از قبل شروع به حرکت به آن موقعیت‌ها کرده باشند. یک پرس از بالا که به خوبی اجرا شود، یک سیستم هماهنگ با محرک‌ها، شکل‌ها و نقش‌های فردی مشخص و کاملاً درک شده است.
۲. شدت و هوش
در پرس از بالا، بازیکنان باید با شدت زیادی به توپ فشار وارد کنند، در عین حال گزینه‌های پاس را از طریق موقعیت‌یابی و زاویه پرس خود محدود کنند. اگر یکی از این عناصر را از نظر دور کنند، دیگری به هیچ وجه به اندازه آنها مؤثر نخواهد بود. اگر بازیکنان بدون هوش پرس کنند، شدت کار آنها تأثیر خود را از دست می‌دهد. به همین ترتیب، هیچ میزان هوشی وجود ندارد که کمبود شدت بازیکنان در پرس از بالا را پوشش دهد.
۳. محرک‌ها
بازیکنان باید یاد بگیرند که نشانه‌های خاص - یک پاس رو به عقب، آهسته یا نادرست، دریافت توپ توسط دروازه‌بان تحت فشار، یک توپ بلند از خط دفاعی - را به عنوان محرک‌هایی برای پرس شدید و از بالا با هم تشخیص دهند.
۴. قفل کردن بازی به یک سمت
با هدایت حریف به یک سمت زمین و سپس تغییر جهت تیم برای تقویت آن سمت، تیم پرسینگ گزینه‌های بازیکن حمل‌کننده توپ را کاهش می‌دهد. باز هم، کل تیم باید با هم حرکت کنند. وقتی یک بازیکن بازی را به سمت عرض قفل می‌کند، هر بازیکن دیگر برای بستن مسیرهای فرار تغییر جهت می‌دهد و در عین حال از خط کناری به عنوان یک مدافع اضافی استفاده می‌کند و فشار را متمرکز می‌کند تا فرصتی برای تصاحب توپ به دست آید.
۵. بازیابی
اگر پرس بالای یک تیم شکست بخورد، بازیکنان باید به سرعت به یک شکل دفاعی خوب برگردند، در اسرع وقت فشرده شوند و آماده پرس مجدد از یک پایه سازماندهی شده باشند. بازیابی سریع پس از یک پرس ناموفق می‌تواند زمان و فضایی را که حریف برای ایجاد فرصت گلزنی دارد، کاهش دهد.
روش‌های مختلف اجرای پرس بالا چیست؟
پرس از شروع مجدد
ساختارمندترین شکل پرس بالا معمولاً از شروع مجدد ضربه دروازه حاصل می‌شود. ضربات دروازه به یکی از مهمترین لحظات برای یک پرس بالا تبدیل شده‌اند. از آنجایی که ضربات دروازه کوتاه در سراسر بازی حرفه‌ای رایج‌تر شده‌اند - با بازیکنان خارج از زمین که توپ را در داخل محوطه جریمه دریافت می‌کنند تا دروازه‌بان آن را به صورت بلند پرتاب کند - تیم‌های پرس، اشکال خاصی را برای مقابله با آنها ایجاد کرده‌اند. به جای نشستن و منتظر ماندن برای توسعه بازی، تیم‌های پرس بالا بازیکنان را به طور تهاجمی در موقعیت قرار می‌دهند تا پیشروی مرکزی را مسدود کنند و حریف را به اشتباه، تله پرس از کناره‌ها یا بازی از کناره‌ها وادار کنند. به عنوان مثال، یک مهاجم زمین را یک طرفه می‌کند تا بازی را به یک طرف سوق دهد، بازیکنان کناری موقعیت‌های داخلی را برای بسته نگه داشتن راهروی مرکزی در نظر بگیرید و کل تیم قبل از اولین لمس توپ، برای پرسینگ آماده باشد.
باید این موضوع کاملاً مشخص باشد که هر بازیکن نقش خود و عوامل محرک را می‌داند و برای اجرای مداوم تحت فشار، به آمادگی قابل توجهی نیاز دارد. حتی اگر یک ضربه دروازه بلند زده شود و پرسینگ مستقیماً توپ را به دست نیاورد، می‌تواند ساختار حریف را به چیزی کمتر کنترل‌شده و دشوارتر برای حفظ آن تبدیل کند.
در ویدیوی زیر، ادین ترزیچ، سرمربی سابق بوروسیا دورتموند، از تابلوی تاکتیک‌های مربیان استفاده می‌کند تا توضیح دهد که چگونه تیمش در نیمه‌نهایی لیگ قهرمانان اروپا 2023/24 با شروع ضربات دروازه، از بالای زمین مقابل پاری سن ژرمن پرسینگ انجام داد.
- مدرسه فوتبال در کرج
- بهترین مدرسه فوتبال در گوهردشت کرج
- بهترین مدرسه فوتبال در عظیمیه کرج
- بهترین مدرسه فوتبال در باغستان کرج
پرسینگ مبتنی بر ماشه
پرسینگ مبتنی بر ماشه به لحظات خاصی در طول بازی آزاد، مانند پاس رو به عقب یا یک توپ کند یا نادرست، پاسخ می‌دهد. سپس تیم با حداکثر شدت جمعی، زمانی که لحظه مناسب فرا می‌رسد، پرس می‌کند. نکته کلیدی این است که هم‌تیمی‌ها همزمان عامل محرک را تشخیص دهند و بدون تردید به آن عمل کنند.
پرس موضعی
در این رویکرد، تیم پرسینگ با باز گذاشتن توپ، حریف را به بازی در یک منطقه خاص دعوت می‌کند، سپس وقتی توپ به آنجا می‌رسد، با چندین بازیکن که همزمان همگرا می‌شوند، پرس را آغاز می‌کند. با هدایت بازی به سمت تله، تیم پرسینگ می‌تواند قبل از اینکه بتواند متوجه شود چه اتفاقی دارد می‌افتد، از نظر تعداد از بازیکن حامل توپ پیشی بگیرد.
پرس متقابل
پرس متقابل در ثانیه‌های بلافاصله پس از از دست دادن توپ اعمال می‌شود و اغلب به سمت بالای زمین می‌آید. به جای عقب‌نشینی به شکل عمیق‌تر، تیم پرس متقابل بلافاصله پس از از دست دادن توپ، پرس می‌کند و سعی می‌کند قبل از اینکه حریف بتواند پیشروی کند، توپ را پس بگیرد. این روش زمانی بیشترین تأثیر را دارد که تیم پرس کننده در نزدیکی خود بازیکن داشته باشد و در دو یا سه ثانیه اول با فوریت واکنش نشان دهد. یک پرس متقابل موفق می‌تواند از دست دادن توپ را به یک فرصت حمله تبدیل کند. حتی زمانی که پرس متقابل مالکیت توپ را پس نمی‌گیرد، می‌تواند توپ را از بازی خارج کند یا حمله حریف را به تأخیر بیندازد، حرکت آنها را خنثی کند و به تیم پرس اجازه دهد تا شکل خود را بازیابد.
نقش‌ها و مسئولیت‌های بازیکنان در پرس از بالا چیست؟
مهاجم
به عنوان پیشرفته‌ترین بازیکنان یک تیم، مهاجمان اغلب پرس از بالا را آغاز می‌کنند. آنها معمولاً با زاویه‌ای به بازیکن حمل‌کننده توپ نزدیک می‌شوند که بازی را به یک سمت سوق می‌دهد نه مستقیم به جلو، و در عین حال حریف را به سمت یک تله هدایت می‌کنند. پرس آنها محرکی برای بقیه تیم است، به این معنی که اگر در زاویه یا لحظه اشتباه پرس کنند، می‌تواند به حریف اجازه دهد تا به راحتی به جلو بازی کند. آنها گاهی اوقات ممکن است عمداً خود را در سمت اشتباه حریف نزدیک قرار دهند، نه در سمت توپ، با مدافعان حریف بازی موش و گربه انجام دهند و آماده باشند تا سرعت بگیرند و روی هر پاسی به سمت حریف بپرند.
هافبک‌ها
هافبک‌ها در پرس از بالا اغلب مناطقی را اشغال می‌کنند که پرس اول برای هدایت توپ به آنجا طراحی شده است. وقتی بازی به یک سمت قفل می‌شود، هافبک آن سمت به سمت حریف قفل می‌شود، در حالی که هافبک‌های مرکزی معمولاً به دنبال جلوگیری از پاس‌ها از مرکز هستند و هر هافبکی در سمت دورتر تعادل را حفظ می‌کند. در سیستم‌هایی که یک تیم هافبک‌های تهاجمی (شماره ۱۰) پشت مهاجم دارد - مانند سیستم ۳-۴-۲-۱ - این بازیکنان می‌توانند پرس از بالا را روی ضربات دروازه و پاس‌های رو به عقب آغاز کنند، برخلاف اینکه این کار از مهاجم انجام شود.
بازیکنان کناری و مدافعان کناری
وقتی بازی در سمت آنها باشد، یک مهاجم کناری - به عنوان مثال در خط حمله یک سیستم ۴-۳-۳ - اغلب بازیکن پرس کننده است که برای بستن سریع، رها می‌شود. وقتی بازی در سمت مقابل است، آنها معمولاً به داخل حرکت می‌کنند تا بلوک دفاعی را تقویت کنند، در حالی که آماده هستند تا در صورت تغییر موفقیت‌آمیز بازی توسط حریف، به سمت عقب حرکت کنند.
مدافعان کناری باید نسبت به لحظه رسیدن توپ به سمت خود هوشیار باشند و بتوانند به سرعت فاصله را پوشش دهند، زمانی که یک عامل محرک برای شروع پرس از بالا ظاهر می‌شود. آنها باید اسکن کنند تا هر مسیر پاسی را که می‌توانند به راحتی از آن عبور کنند، پوشش دهند و بتوانند سرعت خود را کاهش دهند تا در یک موقعیت ۱ در مقابل ۱ در مقابل بازیکنی که پرس می‌کنند، قرار گیرند.
مدافعان میانی
مدافعان میانی در سیستم پرسینگ از بالا، در مقایسه با سیستم دفاع میانی یا پایین، در زمین جلوتر دفاع می‌کنند و اغلب در خط دفاعی بالا قرار می‌گیرند و در موقعیت‌های پیشرفته با دفع توپ‌های حریف مقابله می‌کنند. آنها باید در دفاع در فضا راحت باشند و بتوانند توپ‌های اول و دوم را زمانی که پرس، توپ‌های بلند را مجبور به ارسال می‌کند، به دست آورند. توانایی آنها در جابجایی به طرفین - دفاع در مناطق وسیع زمانی که یک توپ بلند از کنار پرس می‌گذرد - می‌تواند مرتباً آزمایش شود و داشتن اعتقاد به نگهداری در خط دفاعی بالا ضروری است. مدافعان میانی کناری در سیستم سه مدافع باید بتوانند در مناطق وسیع دفاع کنند و با جابجایی به سمت عرض، منطقه وسیعی را که توسط یک وینگ بک که به جلو پرس می‌کند، خالی شده است، پوشش دهند.
دروازه‌بان
دروازه‌بانی که به اندازه کافی بالا قرار گرفته است تا به عنوان یک سوییپر در برابر توپ‌های پشت خط دفاعی عمل کند، خطر ایجاد شده توسط پرس از بالا را کاهش می‌دهد.
آنها همچنین رابط اصلی خط دفاعی جلویی هستند و مدافعان جلوی خود را از هرگونه تهدیدی در پشت خط دفاعی در هنگام اعمال پرس، آگاه می‌کنند.
خطرات پرس از بالا در فوتبال چیست؟
خطر اصلی پرس از بالا، فضایی است که پشت خط دفاعی ایجاد می‌کند. پرس از بالا نیاز به یک خط دفاعی بالا دارد و یک پاس با وزن مناسب از روی یا از میان پرس می‌تواند یک مهاجم را به پشت خط دفاعی بفرستد. مدیریت این خطر مستلزم آن است که مدافعان میانی به راحتی در فضا و با سرعت دفاع کنند، هافبک‌هایی که به اندازه کافی منظم باشند تا از عبور پاس‌های رو به جلو از میان خطوط جلوگیری کنند، و دروازه‌بانی که در موقعیت سوئیپر قرار گرفته باشد. پذیرش این خطر بخشی از پرس از بالا است؛ مهار آن به این بستگی دارد که هر بازیکن هم نقش پرس خود و هم مسئولیت بازیابی خود را در صورت شکست پرس درک کند.
پرسی که در لحظه نامناسب اعمال می‌شود - مانند زمانی که شکل بازی مشخص نیست، یا زمانی که محرک‌ها به طور جمعی تشخیص داده نشده‌اند - می‌تواند بدتر از اصلاً پرس نکردن باشد. پرس بد زمان‌بندی شده، فضاهایی را ایجاد می‌کند که حریف می‌تواند از آنها سوءاستفاده کند.
در نهایت، مسئله خستگی مطرح است. حفظ یک پرس بالای متعهدانه با حداکثر شدت به مدت ۹۰ (یا ۱۰۰) دقیقه تقریباً غیرممکن است. مؤثرترین تیم‌های پرسینگ این کار را با تغییر پرس بسته به وضعیت بازی انجام می‌دهند. آنها وقتی شرایط مناسب و سطح انرژی بالا است، با حداکثر تعهد پرس می‌کنند و وقتی خسته می‌شوند، موقتاً به شکل محافظه‌کارانه‌تری روی می‌آورند و در مراحل پایانی یا زمانی که کیفیت حریف، پرسینگ را به یک ریسک بزرگ تبدیل می‌کند، از برتری خود محافظت می‌کنند. دانستن اینکه چه زمانی نباید پرس کرد، بخشی از دانستن نحوه پرسینگ است.
برای کسب اطلاعات بیشتر در مورد تاکتیک های فوتبال و کسب بینش از مربیان در بالاترین سطح، سایت های فوراستادی 4STUDY.IR ، ساکر آکادمی، وبلاگ باشگاه و مدرسه فوتبال درفک البرز را مطالعه کنید.
باشگاه و مدرسه فوتبال درفک البرز، به عنوان بهترین مدرسه فوتبال کرج تلاش دارد تا همگام با تمرینات بهترین آکادمی های فوتبال دنیا جلو رفته و استعدادهای بهتررا به فوتبال ملی و باشگاهی ایران معرفی کند. شما نیز می توانید عضو باشگاه درفک البرز شده و در مسیر حرفه ای شدن قدم بردارید.
